Braken: symptomen, oorzaken, diagnose en behandeling

Braken, ook wel emesis genoemd, is het krachtig uitstoten van maaginhoud via de mond. Het is een reflexactie die door de hersenen wordt aangestuurd om de maag te ontdoen van schadelijke stoffen. Hoewel braken eenmalig kan zijn vanwege een eenvoudige oorzaak, zoals te veel eten of een milde voedselvergiftiging, kan het ook een symptoom zijn van een ernstigere onderliggende aandoening. Het begrijpen van de symptomen, oorzaken, diagnose en behandelingsopties voor braken is essentieel om deze onaangename ervaring te beheersen en mogelijke gezondheidsproblemen aan te pakken.

Symptomen die verband houden met braken

Braken zelf is een symptoom van een onderliggend probleem, maar het gaat vaak gepaard met andere tekenen en symptomen die kunnen helpen de oorzaak te identificeren. Deze geassocieerde symptomen omvatten:

1. Misselijkheid: Een gevoel van ongemak en ongemak in de maag dat vaak voorafgaat aan overgeven. Het wordt vaak beschreven als een "misselijk" of "ziek gevoel in de maag."
2. Kokhalzen: Ook bekend als "droge braken", dit is de onvrijwillige poging om te braken zonder enige inhoud uit de maag te stoten. Het is vaak een voorloper van braken.
3. Buikpijn of krampen: Ongemak of pijn in de maagstreek kan samengaan met braken en kan wijzen op een maag-darmprobleem, zoals een infectie of ontsteking.
4. Diarree: Regelmatige, dunne of waterige stoelgang kan gepaard gaan met braken, vooral als de oorzaak verband houdt met een infectie of voedselvergiftiging.
5. Duizeligheid of duizeligheid: Een gevoel van wankelmoedigheid of flauwvallen, dat kan optreden als gevolg van uitdroging of lage bloeddruk als gevolg van overgeven.
6. Koorts en koude rillingen: Een verhoogde lichaamstemperatuur en koude rillingen kunnen optreden, gepaard gaand met braken, als de onderliggende oorzaak een infectie of ziekte is.
7. Zweten:Overmatig zweten gaat vaak gepaard met misselijkheid en braken, als reactie van het lichaam op stress of ziekte.
8. Hoofd: Een bonzende of bonzende hoofdpijn kan optreden voor of na het overgeven, vooral bij migraine of hoofdletsel.
9. Hartkloppingen: Een ongewoon snelle of onregelmatige hartslag kan gepaard gaan met braken, vooral als het veroorzaakt door angst of een onderliggend hartprobleem.

Veelvoorkomende oorzaken van braken

Braken kan worden veroorzaakt door een breed scala aan factoren, van tijdelijke aandoeningen zoals reisziekte tot ernstigere ziekten. Inzicht in de mogelijke oorzaken kan helpen bij het bepalen van de juiste behandelings- en beheerstrategieën. Hier zijn enkele veelvoorkomende oorzaken:

1. Gastro-intestinale infecties:
   • Virale gastro-enteritis: Vaak aangeduid als de "maaggriep", virale gastro-enteritis is een veelvoorkomende oorzaak van braken. Het wordt meestal veroorzaakt door norovirus of rotavirus en gaat gepaard met diarree, buikkrampen en koorts.
   • Voedselvergiftiging: Het consumeren van besmet voedsel of water kan leiden tot voedselvergiftiging, wat braken, diarree, buikpijn en koorts veroorzaakt. Veelvoorkomende boosdoeners zijn bacteriën zoals Salmonella, E. colien Campylobacter.
   • Bacteriële en parasitaire infecties: Bepaalde bacteriën en parasieten kunnen gastro-intestinale infecties veroorzaken die leiden tot braken. Voorbeelden hiervan zijn: Giardia, Shigellaen Clostridium difficile.
2. Medicijnen en behandelingen:
   • Chemotherapie:Kankerbehandelingen, zoals chemotherapie, kunnen misselijkheid en braken als bijwerking hebben vanwege de irritatie van de maagwand en de activering van het braakcentrum in de hersenen.
   • Medicijnen:Sommige medicijnen, zoals antibiotica, pijnstillers (bijv. NSAID's) en verdovingsmiddelen, kunnen misselijkheid en braken als bijwerkingen hebben.
3. Zwangerschap:
   • Ochtendmisselijkheid: Misselijkheid en braken tijdens de zwangerschap, beter bekend als ochtendmisselijkheid, komen meestal voor in het eerste trimester. Hoewel het vaak mild is, kan het in sommige gevallen ernstig worden (hyperemesis gravidarum) en medische interventie vereisen.
4. Reisziekte en vestibulaire stoornissen:
   • wagenziekte: Gevoeligheid voor beweging, bijvoorbeeld tijdens autoritten, boottochten of attracties in pretparken, kan misselijkheid en braken veroorzaken. Dit komt doordat er een verschil is tussen visuele signalen en het bewegingsgevoel van het lichaam.
   • Vestibulaire stoornissen: Aandoeningen aan het binnenoor, zoals de ziekte van Ménière of labyrintitis, kunnen duizeligheid, misselijkheid en braken veroorzaken als gevolg van de verstoring van het evenwicht en de ruimtelijke oriëntatie.
5. Migraine: Ernstige hoofdpijn, ook wel migraine genoemd, kan misselijkheid en braken veroorzaken. De exacte oorzaak van braken bij migraine is niet volledig bekend, maar kan verband houden met veranderingen in de hersenchemie.
6. Te veel eten of indigestie: Het nuttigen van grote maaltijden, vet of gekruid voedsel, of te snel eten, kan leiden tot indigestie en braken omdat de maag overbelast raakt.
7. Alcoholintoxicatie:Overmatig alcoholgebruik kan de maagwand irriteren, wat kan leiden tot misselijkheid en braken, omdat het lichaam de gifstoffen probeert uit te scheiden.
8. Vergiftiging en toxines:Het innemen van giftige stoffen, zoals bepaalde planten, chemicaliën of medicijnen, kan braken veroorzaken, omdat het lichaam de schadelijke stoffen probeert af te voeren.
9. Psychologische factoren:
   • Angst en stress:Emotionele stress, angst of paniekaanvallen kunnen misselijkheid en braken veroorzaken als gevolg van de vecht- of vluchtreactie van het lichaam.
   • Eetstoornissen:Bij aandoeningen zoals boulimia nervosa moet u zelf opgewekt braken gebruiken om uw gewicht onder controle te houden.
10. Medische omstandigheden:
    • Appendicitis: Ontsteking van de appendix kan ernstige buikpijn, misselijkheid en braken veroorzaken. Deze aandoening vereist onmiddellijke medische aandacht.
    • Galblaas ziekte: Aandoeningen zoals galstenen of cholecystitis kunnen buikpijn en braken veroorzaken, vooral na het eten van vet voedsel.
    • Pancreatitis:Ontsteking van de alvleesklier kan hevige buikpijn, misselijkheid en braken veroorzaken, vaak in verband met alcoholgebruik of galstenen.
    • Darmobstructie:Een blokkade in de darmen kan ervoor zorgen dat voedsel en vocht niet meer kunnen passeren, wat kan leiden tot hevige buikpijn, een opgeblazen gevoel en braken.
    • Nierstenen: Als nierstenen door de urinewegen bewegen, kan dat hevige pijn en braken veroorzaken.
    • Hartaanval: Hoewel pijn op de borst het meest voorkomende symptoom is, kunnen misselijkheid en braken ook voorkomen, vooral bij vrouwen, ouderen en mensen met diabetes.

Diagnose van braken

Het diagnosticeren van de oorzaak van braken vereist een uitgebreide evaluatie door een zorgprofessional. Het diagnostische proces kan de volgende stappen omvatten:

1. Geschiedenis van de Geneeskunde: De arts zal vragen naar uw symptomen, waaronder de frequentie, duur en ernst van het braken. Ze zullen ook vragen naar recente ziekten, medicijnen, dieet en mogelijke blootstelling aan toxines of infecties.
2. Fysiek onderzoek:Een lichamelijk onderzoek stelt de arts in staat om te controleren op tekenen van uitdroging, buikpijn of andere afwijkingen die kunnen wijzen op een onderliggende aandoening.
3. Laboratorium testen:
   • Bloedtesten:Bloedonderzoek kan helpen bij het identificeren van infecties, elektrolytenonevenwichtigheden, nier- of leverfunctieproblemen en andere aandoeningen die braken kunnen veroorzaken.
   • Urinetests:Een urineonderzoek kan tekenen van uitdroging, infectie of de aanwezigheid van stoffen die braken kunnen veroorzaken, opsporen.
4. Imaging Studies:
   • Ultrageluid:Een echografie kan helpen bij het identificeren van problemen zoals galstenen, nierstenen, of blindedarmontsteking die braken kan veroorzaken.
   • CT-scan of MRI:Deze beeldvormende onderzoeken geven een gedetailleerd beeld van de buikorganen en kunnen helpen bij het diagnosticeren van aandoeningen zoals darmobstructies, tumoren of pancreatitis.
5. endoscopie:Als er een vermoeden is van een maag-darmprobleem, kan er een endoscopie worden uitgevoerd om de slokdarm, de maag en de bovenste darmen visueel te inspecteren op tekenen van ontsteking, zweren of andere afwijkingen.
6. Elektrocardiogram (ECG):In gevallen waarbij een hartaanval wordt vermoed, kan een ECG worden uitgevoerd om te controleren op tekenen van hartproblemen die braken kunnen veroorzaken.
7. Vestibulaire functietesten:Als er een vermoeden bestaat van evenwichtsstoornissen, kunnen er gespecialiseerde tests worden uitgevoerd om het evenwicht en de werking van het binnenoor te beoordelen.

Behandelingsopties voor braken

De behandeling van braken is afhankelijk van de onderliggende oorzaak en kan een combinatie van medicijnen, veranderingen in levensstijl en huismiddeltjes omvatten. Hier zijn enkele veelvoorkomende behandelingsopties:

1. Medicijnen:
   • Anti-emetica: Medicijnen zoals ondansetron (Zofran), promethazine (Phenergan) of metoclopramide (Reglan) worden gebruikt om misselijkheid en braken te beheersen. Deze worden vaak voorgeschreven voor aandoeningen zoals gastro-enteritis, chemotherapie-geïnduceerde misselijkheid en reisziekte.
   • Antacida en H2-blokkers: Bij braken veroorzaakt door zure reflux of gastritis kunnen maagzuurremmers of H2-blokkers zoals ranitidine (Zantac) of famotidine (Pepcid) helpen de hoeveelheid maagzuur te verminderen en de symptomen te verlichten.
   • antibioticaAls braken wordt veroorzaakt door een bacteriële infectie, kunnen antibiotica worden voorgeschreven om de onderliggende infectie te behandelen.
   • Rehydratatie oplossingen:Orale rehydratieoplossingen (ORS) of intraveneuze vloeistoffen kunnen nodig zijn om uitdroging te behandelen die wordt veroorzaakt door overmatig braken, vooral bij kinderen of ouderen.
2. Levensstijl en huismiddeltjes:
   • Rust en hydratatie: Het drinken van kleine slokjes heldere vloeistoffen (zoals water, orale rehydratieoplossingen of heldere bouillon) kan helpen om uitdroging te voorkomen. Rusten en zware inspanning vermijden kan ook helpen om braken te verminderen.
   • Dieetaanpassingen: Een flauw dieet volgen (zoals het BRAT-dieet, dat bananen, rijst, appelmoes en toast bevat) kan helpen de maag te kalmeren. Het vermijden van vet, pittig of vettig voedsel kan ook de kans op braken verkleinen.
   • GemberGember heeft natuurlijke anti-emetische eigenschappen en kan worden geconsumeerd in de vorm van gemberthee, gemberbier of gembersupplementen om misselijkheid en braken te verminderen.
3. Preventieve maatregelen:
   • Remedies tegen reisziekte: Om reisziekte te voorkomen, kunt u overwegen om vrij verkrijgbare medicijnen te gebruiken zoals dimenhydrinate (Dramamine) of scopolaminepleisters. Het vermijden van zware maaltijden voor de reis en het focussen op een vast punt kan ook helpen.
   • Triggers vermijden:Het identificeren en vermijden van triggers, zoals bepaalde voedingsmiddelen, sterke geuren of stress, kan helpen om braakaanvallen te voorkomen.
   • Geleidelijke herintroductie van voedsel:Na het overgeven is het belangrijk om langzaam weer vaste voeding te introduceren. Begin met zachte, gemakkelijk te verteren voedingsmiddelen en ga geleidelijk over op een normaal dieet.
4. Chirurgische ingrepen:
   • appendectomie: Bij appendicitis is een chirurgische verwijdering van de blindedarm (appendectomie) noodzakelijk om complicaties te voorkomen.
   • cholecystectomie: Als galstenen of galblaasontsteking braken veroorzaken, kan chirurgische verwijdering van de galblaas (cholecystectomie) nodig zijn.
   • Behandeling voor obstructies:Bij darmobstructies kan een chirurgische ingreep nodig zijn om de blokkade te verwijderen of te omzeilen en de normale maag-darmfunctie te herstellen.
5. Psychologische en gedragstherapie:
   • Cognitieve gedragstherapie (CGT): Bij braken dat verband houdt met psychologische factoren, zoals angst of stress, kan CGT helpen de symptomen te beheersen door de onderliggende emotionele triggers aan te pakken.
   • Biofeedback en ontspanningstechnieken:Deze technieken kunnen helpen bij het beheersen van braken dat wordt veroorzaakt door angst of stress, door ontspanning te bevorderen en fysieke symptomen te verminderen.

Preventie van braken

Voorkomen van braken houdt in dat u de mogelijke triggers aanpakt en uw algehele gezondheid behoudt. Hier zijn enkele tips om braken te voorkomen:

1. Oefen goede hygiëne: Was uw handen regelmatig met water en zeep, vooral vóór het eten en na toiletgebruik. Zo verkleint u het risico op infecties die braken kunnen veroorzaken.
2. Eet met aandacht: Vermijd overeten en eet uw maaltijden langzaam om indigestie te voorkomen. Kies een uitgebalanceerd dieet met een verscheidenheid aan voedingsmiddelen om de algehele spijsvertering te ondersteunen.
3. Blijf gehydrateerdDrink gedurende de dag voldoende vocht om uitdroging te voorkomen, vooral bij warm weer of tijdens het sporten.
4. Vermijd bekende triggers: Identificeer en vermijd voedingsmiddelen, medicijnen of activiteiten die eerder braakaanvallen hebben veroorzaakt. Houd indien nodig een voedseldagboek bij om mogelijke triggers bij te houden.
5. Omgaan met stress: Pas stressverminderende technieken toe, zoals diepe ademhaling, meditatie of yoga, om angst of stress te beheersen die tot overgeven kunnen leiden.
6. Neem voorzorgsmaatregelen tegen wagenziekte: Als u vatbaar bent voor wagenziekte, overweeg dan om preventieve maatregelen te nemen, zoals het gebruik van medicijnen of polsbandjes, vermijd lezen tijdens het reizen en concentreer u op een stabiel punt buiten het voertuig.
7. Volg medisch advies: Volg bij chronische aandoeningen of medicijnen waarvan bekend is dat ze misselijkheid en braken veroorzaken de aanbevelingen van uw zorgverlener om de symptomen effectief te behandelen.

Conclusie

Braken is een veelvoorkomend symptoom met een breed scala aan mogelijke oorzaken, van milde gastro-intestinale problemen tot ernstige medische aandoeningen. Het begrijpen van de symptomen, oorzaken, diagnose en behandelingsopties voor braken is essentieel om deze onaangename ervaring te beheersen en indien nodig snelle medische aandacht te garanderen. Als u of een geliefde aanhoudend of ernstig braken ervaart, is het belangrijk om een ​​zorgverlener te raadplegen voor een grondige evaluatie en passende behandeling. Door de onderliggende oorzaak aan te pakken en preventieve maatregelen te volgen, kunt u de frequentie en ernst van braken verminderen en een gezonde en comfortabele levensstijl behouden.