Hematemesis: symptomen, oorzaken, diagnose en behandeling

Hematemesis is een medische term voor het braken van bloed, een ernstig symptoom dat vaak duidt op een potentieel levensbedreigende aandoening. Het bloed kan felrood zijn, wat duidt op actieve bloedingen, of donker en koffiedik-achtig, wat suggereert dat het bloed gedeeltelijk is verteerd. Hematemesis mag nooit worden genegeerd, omdat het meestal duidt op gastro-intestinale bloedingen die onmiddellijke medische aandacht vereisen.

In deze blog bespreken we de symptomen, oorzaken, diagnose en behandelingsopties voor hematemesis.

Symptomen van hematemesis

Het primaire symptoom van hematemesis is de aanwezigheid van bloed in braaksel. De hoeveelheid en het uiterlijk van bloed kunnen variëren, afhankelijk van de onderliggende oorzaak:

1. Felrood bloed: Geeft aan dat er sprake is van actieve, verse bloeding.
2. Donker, koffiedik-achtig braaksel: Dit suggereert dat het bloed al een tijdje in de maag zit, wat duidt op een oudere bloeding.
3. Aanvullende symptomen:
   • Misselijkheid en buikpijn
   • Vermoeidheid en zwakte (vaak door bloedverlies)
   • Duizeligheid of licht in het hoofd
   • Lage bloeddruk of flauwte (in ernstige gevallen)
   • Zwarte, teerachtige ontlasting (melena), wat duidt op de aanwezigheid van verteerd bloed in de ontlasting

Deze symptomen variëren afhankelijk van de ernst van de bloeding en de onderliggende aandoening die verantwoordelijk is voor de hematemese.

Oorzaken van hematemesis

Hematemesis wordt over het algemeen veroorzaakt door gastro-intestinale bloedingen, die het gevolg kunnen zijn van verschillende aandoeningen. Hieronder staan ​​enkele veelvoorkomende oorzaken:

1. Maagzweren: Een van de meest voorkomende oorzaken van hematemesis zijn maagzweren, die optreden wanneer de bekleding van de maag of twaalfvingerige darm beschadigd raakt door maagzuur. Deze zweren kunnen bloeden, waardoor bloed wordt overgegeven.
2. Slokdarmvarices:Slokdarmvarices zijn gezwollen aderen in het onderste deel van de slokdarm, vaak het gevolg van leverschade. cirrhosisAls deze aderen scheuren, kan er een hevige bloeding optreden, wat leidt tot hematemese.
3. gastritis:Ontsteking van de maagwand, vaak veroorzaakt door overmatig alcoholgebruik, stress of het gebruik van niet-steroïde ontstekingsremmende geneesmiddelen (NSAID's), kan leiden tot bloedingen en hematemesis.
4. Mallory-Weiss-scheur: Een scheur in de bekleding van de slokdarm bij de verbinding met de maag, veroorzaakt door hevig braken of kokhalzen, kan leiden tot hematemesis. Dit komt vaker voor bij personen met alcoholisme of eetstoornissen.
5. Oesofagitis: Ontsteking van de slokdarm, vaak veroorzaakt door zure reflux (GERD), kan soms bloedingen veroorzaken.
6. Kanker: Kanker van de maag of slokdarm kan bloedingen veroorzaken die leiden tot hematemese, vooral in latere stadia van de ziekte.
7. Gebruik van anticoagulantia:Bloedverdunnende medicijnen, zoals warfarine, kunnen het risico op gastro-intestinale bloedingen, vooral bij personen met bestaande maagzweren of andere maag-darmklachten.
8. Trauma:Fysiek trauma of een operatie aan het maag-darmkanaal kan leiden tot inwendige bloedingen en hematemese.

Diagnose van hematemesis

Het diagnosticeren van hematemesis omvat een combinatie van klinische evaluatie, laboratoriumtests en beeldvormende onderzoeken. Het doel is om de bron van de bloeding te identificeren en de ernst ervan te bepalen.

1. Medische geschiedenis en lichamelijk onderzoek: De arts zal beginnen met het vragen naar symptomen, medische geschiedenis en eventuele medicijnen die de patiënt gebruikt. Een lichamelijk onderzoek zal zich richten op tekenen van bloedarmoede (bleekheid, vermoeidheid), buikpijn en bloeddruk om de mate van bloedverlies te beoordelen.
2. Bloedtesten:
   • Volledig bloedbeeld (CBC): Meet het hemoglobinegehalte en de hematocriet om de mate van bloedverlies te beoordelen.
   • Leverfunctietest: Helpt leverziektes op te sporen, die verantwoordelijk kunnen zijn voor aandoeningen zoals slokdarmvarices.
   • Coagulatieprofiel: Evalueert hoe goed het bloed stolt, wat vooral belangrijk is als de patiënt antistollingsmedicijnen gebruikt.
3. endoscopie: Een bovenste gastro-intestinale (GI) endoscopie is het meest definitieve diagnostische hulpmiddel voor hematemesis. Tijdens deze procedure wordt een dunne, flexibele buis met een camera (endoscoop) via de mond ingebracht om de slokdarm, maag en twaalfvingerige darm te onderzoeken. Het helpt de bron van de bloeding te lokaliseren en de ernst ervan te beoordelen.
4. Imaging Studies:In sommige gevallen kunnen beeldvormende onderzoeken, zoals een echografie van de buik, een CT-scan of een röntgenfoto, worden gebruikt om andere oorzaken van de bloeding te identificeren, vooral als de endoscopie geen uitsluitsel geeft.
5. Neusmaagsonde lavage: Een neusmaagsonde kan via de neus in de maag worden ingebracht om te bepalen of er sprake is van actieve bloeding. Dit kan ook helpen om bloed en maaginhoud te verwijderen, wat verdere diagnostische tests eenvoudiger maakt.

Behandeling van hematemesis

De behandeling van hematemesis richt zich op het stoppen van de bloeding, het stabiliseren van de patiënt en het behandelen van de onderliggende oorzaak. De aanpak kan een combinatie van medische, endoscopische en soms chirurgische ingrepen inhouden.

1. Onmiddellijke stabilisatie:
   • VloeistofreanimatiePatiënten met aanzienlijk bloedverlies hebben mogelijk intraveneuze vloeistoffen nodig om de bloeddruk en de bloedsomloop op peil te houden.
   • Bloedtransfusie: Als er sprake is van ernstig bloedverlies, kan een bloedtransfusie nodig zijn om het bloedvolume van de patiënt te herstellen.
   • Zuurstof therapie:Extra zuurstof kan worden toegediend om het zuurstofgehalte in het bloed te verbeteren, vooral als de patiënt last heeft van kortademigheid of lage bloeddruk.
2. Endoscopische behandelingEndoscopie is niet alleen een diagnostisch hulpmiddel, maar ook een belangrijke methode voor de behandeling van bloedingsbronnen:
   • Clipping: Kleine clips kunnen op bloedende vaten of zweren worden aangebracht om het bloeden te stoppen.
   • sclerotherapie:Een chemische oplossing kan in bloedende spataderen worden geïnjecteerd, waardoor ze krimpen en het bloeden stopt.
   • Banding:Bij slokdarmspataderen kunnen er elastiekjes om de aderen worden geplaatst om de bloedstroom af te sluiten en bloedingen te stoppen.
3. Medicijnen:
   • Protonpompremmers (PPI's):Deze medicijnen verminderen de productie van maagzuur en helpen bij de behandeling van maagzweren en gastritis, waardoor het risico op verdere bloedingen afneemt.
   • octreotide: Dit medicijn wordt vaak gebruikt bij bloedingen uit slokdarmspataderen en vermindert de bloedstroom naar het maag-darmkanaal.
   • antibiotica:Als de bloeding verband houdt met een infectie, zoals H. pylori bij maagzweren, kunnen antibiotica worden voorgeschreven.
4. Chirurgische ingreep: Een operatie kan nodig zijn als endoscopische behandeling niet succesvol is of als de bloeding levensbedreigend is. Chirurgische opties omvatten:
   • Ligatie of verwijdering van spataderenAls de bloeding wordt veroorzaakt door slokdarmspataderen, moeten deze mogelijk operatief worden afgebonden of verwijderd.
   • ZweerherstelMaagzweren die niet op medicatie reageren, moeten mogelijk operatief worden hersteld om verdere bloedingen te voorkomen.
5. De onderliggende oorzaak behandelen: Het aanpakken van de onderliggende aandoening die hematemesis veroorzaakt is essentieel voor langetermijnmanagement. Bijvoorbeeld:
   • Levercirrose:Als slokdarmvarices worden veroorzaakt door een leverziekte, kan het nodig zijn om de cirrose te behandelen met behulp van veranderingen in de levensstijl, medicijnen of een levertransplantatie.
   • NSAID's vermijden:Voor patiënten met maagzweren of gastritis is het van cruciaal belang om te stoppen met het gebruik van NSAID's of om alternatieve medicijnen te vinden om verdere bloedingen te voorkomen.

Preventie van hematemesis

Preventieve maatregelen zijn afhankelijk van de onderliggende oorzaken, maar kunnen het volgende omvatten:

• Behandeling van chronische aandoeningen zoals GERD, maagzweren of leverziekten.
• Beperk het gebruik van NSAID's en alcohol, omdat deze middelen de maagwand kunnen beschadigen.
• Het nemen van voorgeschreven medicijnen, zoals PPI's, om maagzweren te voorkomen of de productie van maagzuur te reguleren.
• Voor mensen met een leverziekte kan het raadzaam zijn om regelmatig onderzoek te doen naar slokdarmvarices, zodat deze opgespoord en behandeld kunnen worden voordat ze scheuren.

Conclusie

Hematemesis is een medisch noodgeval dat kan duiden op een ernstige onderliggende gezondheidstoestand. Vroege diagnose en behandeling zijn cruciaal om levensbedreigende complicaties te voorkomen. Als u of iemand die u kent last heeft van bloed braken, is het essentieel om onmiddellijk medische hulp te zoeken. Een effectieve behandeling is afhankelijk van het nauwkeurig diagnosticeren van de bron van de bloeding en het aanpakken van eventuele onderliggende aandoeningen.